Çocuklarda Sarılık Hastalığı

Bilurubin birikmesine bağlı olarak deri ve mukozaların sarıya boyanmasıdır. Bilurubin kandaki alyuvarların yıkımı ile açığa çıkar. Karaciğer bu bilurubini konjuge ederek safra kanallarına boşaltır. Eğer konjuge edilemezse ya da safra kanallarına boşalamazsa bilurubin kanda kalır. Kandaki bilurubin yükseldikçe deride ve diğer dokularda birikir. Deriye sarı bir renk verir.

Bebeğin önce göz akları sararır. Sonra yüz derisi, boynu, kolları, gövdesi ve en sonra bacakları sararır. Bebeğin bacaklarının  sararması kanda bilurubinin önemli oranda arttığını gösterir. Sarılık için erken tanı skleraları kontrol ederek konulabilir. Deriye örneğin burun üzerine hafifçe basınca san renk daha kolay belirginleşir.
Sarılık şu durumlarda tehlikeli olur;

Erken sarılık

Eğer sarılık ilk 24 saat içerisinde başlamışsa eritrositler çok hızlı yıkıma uğruyor demektir. Bunun sonucunda çok fazla bilurubin açığa çıkar. Eritrositler hızla azaldığı için anemi (kansızlık) görülür. Bu durumda anne ile bebek arasında kan grubu (ABO) ya da Rh uyuşmazlığı vardır. Alyuvarların çeperine ya da enzimlerine ait bozukluklar da söz konusu olabilir.

Şiddetli sarılık

Bütün vücut san ve kanda bilurubin çok yüksekse şiddetli sarılık var demektir. Normal yeni doğanda kan bilurubin değeri 2-4 mg/dl arasında değişir. 4-7 mg’nin üzerine çıktığında sarılık belirrgin olur. Prematürelerde 15 mg/dl, miadında bebeklerde ise 20 mg/dl ye ulaşınca kemikterus riski artar.

Geç sarılık

İki hafta veya sonra çıkan sarılık daha çok enfeksiyonlara ve yeni doğan sepslsine bağlıdır. Temel nedeni tedavi etmeden düzelmez.
Sarılığın tedavisi fototerapi adı verilen özel dalga boyu olan ışık alanında bebeğin çıplak olarak tutulması ya da kan değişimi ile olur.

Fizyolojik sarılık

Bebeklerin yaklaşık olarak yarısı yaşamın 2-5. günleri arası sararırlar. Buna fizyolojik sarılık denir. Tedavi gerekmez. Bebeğin karaciğerinde bilirubini işleyecek olan enzimlerin yeterli olmamasına bağlıdır. Genellikle hafiftir ve geçicidir. Karaciğerin olgunlaşmasıyla yaklaşık bir hafta İçinde düzelir. Prematüre bebeklerde ise on beşinci güne kadar sürebilir.
Fizyolojik sarılıkta bilurubin seyrek olarak yüksek düzeyler ulaşabilir. Sarılık artarsa hastaneye başvurulmalıdır. Su kaybı olar (dehidrale) ve aç kalmış bebeklerde bilurubin beyinde hızla birikebilir. Bu nedenle sarılıklı bebekleri sık sık anne sütü ile beslemek ve  alıyorsa su vermek gerekir.